• Bí ẩn loài nấm ma thuật không chỉ gây ảo giác mà còn thay đổi tính cách con người... vĩnh viễn!  
• Không phải "ma", đây mới là thứ ảo giác kỳ dị có thể bạn từng "chạm trán" trong bóng đêm  
• Khoa học chứng minh: Nhìn chằm chằm vào gương ban đêm sẽ gây ảo giác quái dị!  

Một câu đố đang khiến cho cộng đồng mạng tranh cãi rất nhiều: Phần nền của ảnh động sau là trắng hay đen?

Ảo giác lưỡng hình

Ảo giác quang học có thể sẽ khiến bạn khó có được câu trả lời chính xác nhất, những chữ thập trắng và đen liên tục xoay tròn như càng làm cho đầu óc ta quay cuồng khi cố gắng xác định đâu là màu nền của hình ảnh này.

Câu đố trên dựa vào một ảo ảnh thị giác có tên figure-ground perception (ảo giác lưỡng hình hay ảo giác hình - nền) do tâm lý học Edgar Rubin đưa ra lần đâu tiên năm 1915 với câu đố "lọ hoa Rubin" nổi tiếng.

Theo đó, người quan sát có thể nhìn thấy lọ hoa hay gương mặt của người nhìn nghiêng, đối diện nhau tùy vào nhận thức mỗi người.

Lọ hoa Rubin. Ảnh Internet.

Đây cũng là một trong những nội dung cơ bản của tâm lý học hình thức (Gestalt, do các nhà tâm lý học người Đức sáng lập ra) để phân biệt với trường phái tâm lý học cấu trúc do E.B. Titchener sáng lập.

Quy luật hình - nền

Trong đó quy luật hình nền (do Rubin, nhà tâm lý học Đan Mạch tìm ra).

Nội dung của nó là: "Khi ta tập trung tri giác thì bao giờ cũng có một phần của trường tri giác nổi bật lên, đậm nét, rõ ràng và có ý nghĩa (hình), còn những vật xung quanh thì mờ nhạt, không có ý nghĩa (nền)".

Trong đó, việc xác định hình hay nền lại mang yếu tố định vị chủ quan, tức là 2 phần hình và nền ở mỗi người sẽ khác nhau do cảm nhận và kinh nghiệm của mỗi người.

Chỉ cần thay đổi sự chú ý là sẽ thay đổi vai trò của hình và nền ngay lập tức. Tuy vậy sẽ luôn có một hình nổi hơn khi bạn quan sát tại một thời điểm nhất định.

Thông thường người quan sát sẽ chọn hình là một điều gì đó có ý nghĩa đối với họ, dựa vào vốn kinh nghiệm nhận thức để chọn ra hình ảnh có ý nghĩa đối với nhận thức.

Quay trở lại với câu đố hình nền trắng hay đen, sẽ không có đáp án cụ thể vì điều này sẽ phụ thuộc vào trải nghiệm nhận thức của mỗi người (không có tính đúng - sai trong câu trả lời).

Dựa trên nội dung cơ bản của quy luật hình - nền, các nghệ sĩ đã tạo ra rất nhiều bức tranh đánh lừa thị giác người xem, hãy cùng thưởng thức màn đánh lừa ảo giác thú vị qua những bức ảnh sau:

Bạn thấy một chú chim cánh cụt hay khuôn mặt người đàn ông?

Một sọ người hay bức tranh phong cảnh?

Một cái cây hay hình ảnh sư tử đối đầu tinh tinh?

Hai nhà du hành không gian hay khuôn mặt người ngoài hành tinh?

Một bức tranh phong cảnh hay chân dung cô gái?

Chân dung ông lão hay người đàn ông cưỡi ngựa và cô gái?

Những người đàn ông đang nói chuyện hay là các cây cột?

Các quý bà đang nói chuyện hay khuôn mặt quỹ dữ?